Sözlük · 35 termin
EPP, SPF, TTL… hemmesi sada dilde.
Domen alanyňda ýa-da DNS sazlamalary bilen işläniňde duşýan terminler. Her bölüm bir soraga jogap berýär we öz domeniňde nädip barlamalydygyny görkezýär.
Esasy düşünjeler
- Domen ady (domain)Internetdäki salgyňyň adam tarapyndan okalýan görnüşi: markan.com.tr ýaly.Oka →
- Giňeltme (TLD)Salgynyň soňky nokatdan soňky bölegi: .com, .com.tr, .tr, .org.Oka →
- WHOISDomeniň kime hasaba alnandygyny, haçan alnandygyny we haçan gutarjakdygyny görkezýän köpçülige açyk ýazgy.Oka →
- RDAPWHOIS-iň häzirki zaman, maşyn tarapyndan okalýan görnüşi.Oka →
- Domeniň ýaşyDomeniň ilkinji gezek hasaba alnan senesinden şu güne çenli geçen wagt.Oka →
- Hasaba alyş guramasy (registrar)Domeni seniň adyňa sanawa ýazýan ygtyýarly kompaniýa.Oka →
- IDN we PunycodeTürk harply domen atlarynyň tehniki görnüşi: çiçek.com → xn--iek-jma84c.com.Oka →
- 301 ugrukdyrmaBir salgyny hemişelik başga salga ugrukdyrmak; SEO gymmatyny hem geçirýär.Oka →
- Duralga sahypasyEntek saýty bolmadyk domende çap edilýän ýönekeý tanyşdyryş ýa-da “ýakynda” sahypasy.Oka →
DNS we ýazgylar
- DNSDomen adyny IP salgysyna öwürýän, internetiň telefon kitapçasy.Oka →
- At serweri (nameserver)Domeniň DNS ýazgylarynyň saklanýan ýerini kesgitleýän salgy: ns1.ornek.com.Oka →
- A ýazgysyDomeni IPv4 salgysyna baglaýan ýazgy.Oka →
- CNAME ýazgysyBir ady başga bir adyň lakamyna öwürýän ýazgy: www → markan.github.io.Oka →
- TXT ýazgysyErkin tekst saklaýan DNS ýazgysy; SPF, DMARC we tassyklama kodlary şu ýerde durýar.Oka →
- TTLDNS ýazgysynyň keşde näçe wagt saklanjakdygyny sekuntlarda görkezýär.Oka →
- DNS ýaýramasy (propagation)DNS üýtgeşmesiniň dünýädäki çözüjilere ýetmegi üçin geçýän wagt.Oka →
E-poçta
- MX ýazgysyDomene gelýän e-poçtanyň haýsy serwere gowşurylmalydygyny aýdýan ýazgy.Oka →
- SPFSeniň adyňdan haýsy serwerleriň e-poçta iberip biljekdigini görkezýän TXT ýazgysy.Oka →
- DKIMIberilýän hatlara sanly gol çekýän, mazmunyň ýolda üýtgemändigini subut edýän usul.Oka →
- DMARCSPF we DKIM şowsuz bolanda alyjynyň näme etjekdigini kesgitleýän syýasat.Oka →
Howpsuzlyk
- CAA ýazgysyDomen üçin haýsy şahadatnama üpjün edijisiniň SSL berip biljekdigini çäklendirýär.Oka →
- SSL / TLS şahadatnamasyBrauzerdäki gulp nyşany: trafigi şifrleýär we saýtyň şahsyýetini tassyklaýar.Oka →
- HTTPSWeb trafiginiň şifrlenen görnüşi; salgy setirinde gulp nyşany bilen görünýär.Oka →
- WHOIS gizlinligiAdyňyň, telefonyňyň we e-poçtaňyň köpçülige açyk ýazgyda görünmezligi.Oka →
- Transfer gulpyDomeniň rugsatsyz başga kompaniýa göçürilmeginiň öňüni alýan gorag.Oka →
- DNSSECDNS jogaplarynyň ýolda üýtgedilmändigini kriptografik taýdan tassyklaýan gatlak.Oka →
- PortSerwerde haýsy hyzmatyň diňleýändigini kesgitleýän belgi: 443 HTTPS, 587 e-poçta ibermek.Oka →
Transfer we möhlet
- EPP kody (transfer kody)Domeni başga kompaniýa göçürende gerek bolýan, eýeçiligini subut edýän parol.Oka →
- Domen transferiDomeni bir hasaba alyş kompaniýasyndan beýlekisine göçürmek.Oka →
- UzaltmaDomeniň ulanyş möhletini uzaltmak; esasy çykdajy ilkinji ýylda däl, şu ýerde ýüze çykýar.Oka →
- Goşmaça möhlet (grace period)Möhlet gutarandan soň domeni adaty baha bilen uzaldyp bolýan gysga döwür.Oka →
- Yzyna alyş döwri (redemption period)Möhleti geçen domeni halas edip bolýan soňky we iň gymmat tapgyr.Oka →
- Pozulmaga golaý (pendingDelete)Domen doly pozulmazdan öňki soňky birnäçe gün.Oka →