.com.tr ve .tr alan adı nasıl alınır? TRABİS dönemi rehberi

Uzun yıllar .com.tr almak için marka tescil belgesi, ticaret sicil gazetesi gibi belgeler gerekiyordu. Bu dönem kapandı: Türkiye uzantılı alan adları artık TRABİS üzerinden yönetiliyor ve .com.tr'nin de aralarında olduğu birçok uzantı belgesiz, ilk başvurana veriliyor.

Bu rehber, bugün .com.tr ya da .tr almak istediğinde neyle karşılaşacağını anlatıyor.

TRABİS nedir?

TRABİS ("tr" Ağ Bilgi Sistemi), .tr uzantılı alan adlarının kayıt sistemidir ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yönetilir. Sen başvurunu doğrudan TRABİS'e değil, yetkili bir kayıt kuruluşu aracılığıyla yaparsın; kayıt kuruluşu bilgilerini TRABİS'e iletir.

Belge gerekiyor mu?

Uzantıya göre değişir:

Belgesiz: .com.tr, .net.tr, .org.tr, .gen.tr, .web.tr, .info.tr ve benzeri genel uzantılar. İlk başvuran alır.
Belge isteyen: .av.tr (avukatlar), .dr.tr (hekimler), .edu.tr, .gov.tr, .k12.tr, .bel.tr, .pol.tr gibi mesleki ve kamusal uzantılar. Bunlarda uzantıyı kullanma hakkını gösteren belge istenir.

Çoğu işletme ve kişisel proje için ihtiyaç duyulan .com.tr, belgesiz gruptadır.

Kimlik bilgisi neden isteniyor?

Belge istenmemesi, kimlik doğrulaması olmadığı anlamına gelmez. Kayıt sahibinin bilgileri TRABİS'e iletilir ve doğrulanır:

Gerçek kişi: T.C. kimlik numarası (TCKN)
Şirket ya da kurum: vergi kimlik numarası (VKN)

Yanlış ya da uydurma bilgiyle yapılan kayıt reddedilebilir veya sonradan sorun çıkarabilir. Bu yüzden fatura adresi ile domain sahibinin aynı kişi ya da şirket olması önemlidir: domain kimin adına kayıtlıysa, hukuken onundur.

.tr mi, .com.tr mi?

.tr (örneğin marka.tr) daha kısa ve akılda kalıcı. TRABİS'e göre bu tür alan adlarının tahsisi 14 Eylül 2023'te öncelik süreciyle başladı: önce kamu kurumları ve mevcut alan adı sahipleri belirli kategorilerde öncelik hakkı kullandı, süreç sonunda da "ilk gelen ilk alır" kuralına geçildi.

.com.tr ise Türkiye'de en tanınan uzantı; kullanıcıların çoğu bir şirketin adresini tahmin ederken önce .com.tr'yi dener.

Pratik öneri: ikisi de müsaitse ikisini birden al ve birini diğerine 301 ile yönlendir. Hem markanı korursun hem de kullanıcı hangi adresi yazarsa yazsın sitene ulaşır. Ayrıntılar: .tr uzantısı nedir?

Adım adım .com.tr kaydı

Müsaitliği kontrol et. Domain aramasında ismi yaz; .com.tr ve .tr sonuçları birlikte gelir.
Domain sahibini belirle. Şirket adına mı, kendi adına mı? Bu karar sonradan değiştirilebilir ama işlem gerektirir.
Kimlik ya da vergi numarasını gir. Bilgiler ödeme sırasında TRABİS kurallarına göre kontrol edilir.
Ödemeyi tamamla. Kayıt genelde dakikalar içinde tamamlanır.
DNS'i ayarla. Siteni ve e-postanı bağlamak için ad sunucusu ya da DNS kayıtlarını gir.

Başka firmadaki .com.tr'yi taşımak

TRABİS'te kayıt kuruluşu değişikliği ücretsizdir ve domainin süresini uzatmaz; domain eski bitiş tarihinde, yeni firmada yenilenir. Adımlar için domain transferi rehberimize ya da doğrudan transfer sayfasına bakabilirsin.

Sık sorulanlar

Yabancı uyruklu biri ya da yurt dışındaki şirket .com.tr alabilir mi? Kayıt sahibinin kimlik ya da vergi bilgisi TRABİS tarafından doğrulandığı için, Türkiye'de vergi numarası olan şirketler VKN ile başvurabilir. Diğer durumlar için başvurmadan önce kayıt kuruluşunun destek ekibine danışmak en doğrusu.

Marka tescilim yoksa başkası benim markamla .com.tr alabilir mi? Belgesiz uzantılarda ilk başvuran alır. Marka hakkını korumanın en etkili yolu, markan için gereken alan adlarını erkenden kaydetmektir. Alınmış bir alan adı marka hakkını ihlal ediyorsa TRABİS kapsamındaki uyuşmazlık çözüm hizmet sağlayıcılarına (UÇHS) başvurulabilir.

.com.tr ile .com arasında SEO farkı var mı? Türkiye'yi hedefleyen bir site için .com.tr, arama motorlarına "bu site Türkiye'ye yönelik" sinyali verir. Uluslararası hedefin varsa .com ya da dil/ülke yapısı kurulmuş bir site daha uygun olabilir.

Özet

.com.tr almak bugün .com almak kadar kolay: belge yok, ilk başvuran alır, kimlik bilgisi doğrulanır. Markan için hem .com.tr hem .tr müsaitse ikisini birlikte alıp birini yönlendirmek, en sağlam başlangıç.